Kraljica Izabela vladala je Kastiljom u vrijeme kad se Španija sastojala iz više manjih pokrajina, pa je udarila temelje koji su kasnije bili presudni za njeno ujedinjenje.

Rođena 22. aprila 1451. godine naslijedila je pravo na prijesto od oca Ivana koji je vladao Kastiljom. U vrijeme kad se rodila pravo na prijesto pripadalo je njenom bratu, međutim otac je proglasio “infantom” što je bila titula za sina monaha. Odrastala je sa majkom koja je podučavala kao privatni učitelj obzirom da nije imala zvanično obrazovanje kao njena braća. Fascinantno je to, što Izabela zapravo tokom odrastanja nije željela da naslijedi krunu, ili makar ka tom pozivu nije pokazivala zainteresovanost.

Odgajana je u duhu pravoslavlja i od malena učena da razvija ljubav prema Bogu i porodici. Navodi se da je posjedovala izrazitu ljepotu i talente za učenje i napredovanje. Imala je krhku a snažnu ličnost, koja je ponekad znala da zbuni njene protivnike i neistomišljenike. No istorija će pokazati da njen autoritet nije dovođen u pitanje u presudnim momentima koji su ispisivali sudbinu kraljevine.

Nakon smrti njenog oca, na prijesto je došao njen stariji brat Henri a u međuvremenu je dobila još jednog brata koji je u to vrijeme imao 14 godina. Tako je opet postala druga naslednica krune.

Izabela je bila inteligentna pametna žena, koja je brzo napredovala u učenju. Mislim, da je voljela svoju porodicu i braću pa se vjerovatno zbog toga nije miješala u politiku. Nakon što je protiv Henrija podignuta buna u Kastilji, stala je uz brata i priznala ga njenim zakonitim kraljem. Neki hroničari tvrde da nije željela da izaziva nepotreban rat, pa se u buduće potpisivala kao jedina zakonita naslednica. Za uzvrat, Henri je potpisao dokument kojim ga ona nasleđuje, kao i pravo da je uda za koga bude smatrao da je ispravno ali ne bez njene saglasnosti. Tako se vjerovalo da je postignut sporazum, koji garantuje da se sestra neće ustati protiv brata dok god je on živ, dok će ga nakon smrti naslijediti po božijoj volji na tron.

No, kako to obično biva kad na scenu izađu velike istorijske žene, Henri nije imao prirodne liderske sposobnosti i nije bio voljen od strane kastiljskih plemića. Oni su par puta pokušavali da Alfonsa (njihovog najmlađeg brata) proglase naslednikom no on ubrzo umire i njima ostaje jedino Izabela.  Nakon što je brat pokušao da je uda nekoliko puta za različite kraljeve i plemiće Izabela je odlučila da sama pronađe muža. Spletom različitih okolnosti svaki put bi se nešto nametnulo, pa brakovi koje je brat ugovarao nikad nisu realizovani.

Ferdinand i Izabela

Sigurno da je bila jedna od rijetkih naslednica koje su imale privilegiju da se udaju iz ljubavi. U ono vrijeme, brakovi su se isključivo zaključivali zbog političkih interesa, pa je Izabela smatrala da je blagoslovena udajom za aragonskog prestolonaslednika Ferdinanda drugog, koji joj je pored političkih benefita bio i životna ljubav.

Nakon što je sponzala sve čari ljubavi, obećala je da ćerke (ukoliko ih bude imala) nikad neće primorati na brak bez emocija. Vjerovatno je usled zanesenosti izgovorila te krupne riječi kojih se kasnije nije sjetila kad je sklapala brakove za dvorske interese.

Nakon Henrijeve smrti, reagovala je brzo jer se borba za prijesto vodila između Henrijeve ćerke i nje. U nekoliko narednih dana proglasila je sebe i svog muža za kralja i kraljicu Kastilje, u do tad neviđeno raskošnoj crkvenoj ceremoniji.

Tako je Izabela postala vrhovni monarh a njen se muž (vladar Aragona) morao složiti da u slučaju njene smrti kruna pripadne njihovoj ćerki Izabeli drugoj. On je takođe pristao da se preseli u Kastilju i da vlast u Aragonu obavlja iz njenog dvora, kako bi ona ostala na čelu svoje kraljevine. Romantičari bi naglasili, da je taj potez plod njegove neobjašnjive ljubavi prema njoj. Iz više navrata njihova ljubav je ekranizovana u novijoj kinematografiji.

Parola njihovog braka zapečaćena je i poznatom tvrdnjom čiji je zajednički moto – “Tanto monta, monta tanto — Isabel como Fernando”, što znači “koliko vrijedi jedno, toliko vrijedi i drugo – Izabela i Ferdinand”.

Izabela je bila velika zagovornica širenja hrišćanstva, pa je postala poznata kao najžešća zastupnica inkvizivije, odnosno protjerivanja jevreja tog doba.

Gotovo 200.000 jevreja bilo je protjerano iz Granade a ostali su se u strahu od inkvizicije preobratili u hrišćane. Manjini kojoj su bila obećavana neka manja vjerska prava takođe su pod prisilom oduzeta.

Ostala je zapamćena upravo po tome, što je udarila temelje ujedinjavaju Španije. Tokom cijelog života ostala je vjerna istim idealima: Hrišćanstvu i ideji ujedinjene kraljevine. Umrla je, nakon što je nadživjela svoju djecu (kojoj je u međuvremenu obezbijedila ulazak na velike evropske dvorove) pa joj je kao jedina naslednica ostala duševno oboljela ćerka Ivana.

Katalonci iz raznih zemalja pokušavali su je tokom godina proglasiti sveticom.

Ono što je vjerovatno pokretalo ovu ambicioznu ženu, bila je vjera da je njen put određen božijom voljom. Tako se često obraćala papi i inkvizitorima, bila izrazito pobožna i učestvovala u svim važnim crkvenim dešavanjima. Zbog toga je uživala naklonost Vatikana, čije su joj pape godinama obezbeđivale da nesmetano obavlja svoju funkciju vladarke.

Takođe, postoje neki zapisi da je često samu sebe osuđivala što nije dozvolila ćerkama da se udaju iz ljubavi jer ih je pokorila nemilosrdnim interesima, koji su bili neophodni za njeno političko djelovanje.

                                                                                                                                 Jovana Šekularac

Po zanimanju sam ironična. Nemam ništa protiv ničega, ali mišljenje imam o svemu. Ne volim da se raspravljam zato pišem. Kad si već pročitao/la ovaj tekst slobodno se vrati i na prethodne. Ako me već nisi zavolio/la uskoro hoćeš, garant :*

Komentari